یکشنبه 1402/1/27

با توسعه روز افزون فن آوری های نوین در حال توسعه انقلاب صنعتی چهارم، فن­آوری وسیله نقلیه هوایی بدون سرنشین یا UAV تلفیق شده با سایر فن آوری های این عصر بویژه هوش مصنوعی، اینترنت اشیا و محاسبات ابری بدلیل اینکه اغلب پهپاد ها به آسانی پتانسیل ها و قابلیت های خاص هواپیما های گرانقیمت را با هزینه بسیار پایین در اختیار استراتژی ها و تاکتیک های نوین عملیات های اطفاء حریق و امداد و نجات قرار می دهد در قابلیت ها و کیفیت خدمات اطفاء حریق و امداد و نجات جهش قابل توجهی ایجاد کرده است.

در توصیف خدمات ارائه شده توسط پهپاد ها و نقش آن ها در اطفای حریق و امداد و نجات و در حوادث ناشی از حریق درون و بیرون شهر ها بدلیل دید 360 درجه عمودی و افقی، پهپاد با دوربین های با کیفیت بالا و تبادل اطلاعات همزمان با ایستگاه زمینی ساختمانها و ارتفاعات در معرض آسیب و داخل حادثه در زمان بسیار کوتاهی مورد بررسی همه جانب قرار گرفته و همچنین امکان نظارت بر این اماکن با دوربین های حرارتی و ویدیو های با وضوح بالا را فراهم می نماید. در موارد لزوم نیز می توان از این وسیله برای حمل یک وسیله سبک مانند طناب یا یک جعبه کمکهای اولیه برای تدارک انتقال اجسام سنگین تر و حتی جسم مصدوم یا ناجی به طبقات بالاتر یا ارتفاع بهره برداری نمود. امکان فراهم نمودن ارزیابی و تعیین ابعاد و وسعت محیط حادثه بطور دقیق و از طرفی نورپردازی مناسب و تعیین جهت توسعه آتش برای تعریف و تخصیص صحیح منابع و تجهیزات لازم برای امداد رسانی با کیفیت یکی از قابلیت های مهم این فن آوری است. با توجه به اهمیت برنامه ریزی صحیح اولیه در لحظات شروع عملیات اطفای حریق یا امداد و نجات، پهپاد امکان ثبت لحظات از دیدی باز تر را فراهم آورده و با در اختیار گذاشتن اطلاعات مکفی از طرفی نیز به مستند سازی عملیات می پردازد تا در ارزیابی بعدی و آموزش مورد استفاده قرار گیرد. با اشرافیت حداکثری پیرامون عملیات از طریق پهپاد این امکان فراهم می گردد تا تاکتیک های عملیاتی با شاخصهای ویژه اعم از امداد پزشکی، اطفای حریق و ... اولویت بندی گردد و طبق آن اولویتها عملیات پیشرفت نماید. با توجه به ارزش مادی و معنوی پرسنل آموزش دیده و ماهر و متخصص حاضر در عملیات، پهپاد پشتیبان بسیار قوی در انجام تاکتیک و نظارت و ردیابی این منبع ارزشمند تلقی می گردد. برای جلوگیری از تکرار حوادث پیش آمده نیاز به مستندات و مدارک معتبر می باشیم. پهپاد با ثبت الگو های سوختگی محیط حادثه و مستند سازی آن لحظه به لحظه می تواند کمک شایانی به تحقیقات و اقدامات پیشگیری آتی داشته باشد.

پهپاد در امداد و نجات و خدمات فوریتهای پزشکی نیز بسیار موثر بوده و می تواند با ارزیابی و بررسی منطقه منابع لازم را روی مکان هایی که بیشتر مورد نیاز است متمرکز نموده و با نظارت هوایی برای تعیین موقعیت افرادی که توان حرکتی ندارند و در محل حادثه اند توسط دوربین حرارتی اقدام نماید. حمل و تحویل غذا، آب، وسیله بهداشتی و امدادی و طناب و جلیقه نجات و ... به فردی که دسترسی به آن بصورت زمینی و عادی وجود ندارد یکی از مهم ترین وظایفی است که پهپاد می تواند در کمترین زمان ممکن انجام دهد. از طرفی نیز پهپاد با ارایه ویدیو و تصاویر حرارتی قربانیان گرفتار در فضاهای سربسته و محدود، بدون در معرض خطر قرار دادن پرسنل عملیاتی اقدام موثری انجام دهد. در خدمات فوریت های پزشکی یک پهپاد می تواند بسرعت یک دستگاه AED (دستگاه پزشکی تجزیه و تحلیل کننده ریتم قلب و شوک الکتریکی) را به یک صحنه حادثه دور با کمترین تاخیر ارسال نموده و در حوادث طبیعی مانند سیل و زلزله نظارت و ارزیابی منطقه و تخصیص منابع لازم و کمک به استقرار گروه های درمانی در کمترین زمان و بالاترین کیفیت را انجام دهد.

یکی دیگر از حوادث مرگبار که می تواند خسارات جبران ناپذیری به انسانها و محیط پیرامون زندگی آنها وارد نماید انتشار مواد خطرناک می باشد. پهپاد ها در این زمینه بدون قرار گرفتن پرسنل در محل نشتی مواد خطرناک که در منطقه وسیعی پخش شده اند، ارزیابی و نظارت و جمع آوری داده ها انجام داده و امکان تعریف تاکتیک مناسب و تخصیص منابع درست را به تیمهای عملیاتی می دهند سپس با مستند کردن رویداد مربوطه کمک شایانی به کارشناسان موضوع جهت آموزش و پیگیری های حقوقی می نمایند.

بلایای طبیعی در هر نقطه از کره زمین غیر قابل اجتناب می باشد. پهپاد در این قبیل حوادث نقش بسزایی می تواند ایفا کند. پهپاد با ارزیابی سریع آسیب و مستند سازی آن با وضوح بالا و مشاهده سیلاب ها و ارزیابی و تعیین تاکتیک و ایجاد موانع بر آن و با اطلاع رسانی سریع در منطقه تحت آسیب جهت پیشگیری از آسیب های بیشتر و ارزیابی قابلیت و دسترسی های جاده ها و شریانات ارتباطی برای تعیین بهترین مسیر تخلیه یا واکنش و ارائه گزارش مستند اثرات بلایا کمک شایانی به نظارت و راهبری تیمهای متعدد عملیاتی حاضر در صحنه بعمل می آورد.

 

بقلم :  استاد  وحید علی پور دربندی –  دکترای تخصصی مهندسی کامپیوتر